Back to Top

Tips

Sleedoorn, de oerpruim

Slee betekent ‘de tanden stroef makend’ zoals bijvoorbeeld spinazie kan doen. De bessen van de sleedoorn zijn hard, zuur en wrang en pas een beetje eetbaar na een vorstperiode of een paar dagen in het vriesvak. Sleedoorn wordt ook wel trekkebek genoemd en de bes is rauw absoluut geen consumptiefeest. Soms heb je geluk en zit er een minder zure bes tussen. Die is dan waarschijnlijk gekruist met een mirabel.

Dat wrange wordt veroorzaakt door de hoeveelheid looistoffen in de bes. De bessen bevatten verder veel vitamine C en organische zuren. Ze reguleren de stoelgang, verhogen de weerstand, activeren de stofwisseling en werken versterkend en opwekkend. Het sap kun je als gorgelmiddel inzetten bij ontstekingen van tandvlees en mondslijmvlies. In de Voerstreek maken ze er het ‘Voerens drupke’ van, een zeer smakelijk aperitief.

De Romeinen gebruikten deze oerpruim al culinair en medicinaal, maar ook het hout voor in de landbouw, de doornen voor  zwarte inkt en de schors voor rode kleurstof.

Prunus spinosa (sleedoorn) betekent stekelige pruimenboom. De hele twijg eindigt in een scherpe punt, in takdoorns. Die groeivorm heeft als voorbeeld gediend voor het sprookje Doornroosje. De witte, zoetgeurende bloemen bloeien in de vroege lente, voordat de bladeren zich hebben gevormd. De struik is een zogenoemde naaktbloeier, in tegenstelling tot de meidoorn die in mei tegelijkertijd bloemen en blad ontwikkeld. De vruchtjes zijn blauw berijpt, zuur-kruidachtig van smaak en rijp in de herfst.

Aspirine

Ze staat begin zomer volop in bloei, de Moerasspirea, ook wel Koningin der Weiden genoemd. Deze mooie plant met roomwitte bloempluimen houdt van vochtige grond en ruikt en smaakt een beetje naar amandelen en vanille. Al eeuwen wordt het kruid gewaardeerd als strooikruid op graven of om muffe geuren uit huizen en kerken te verdrijven, maar ook als aromatische toevoeging aan bier, wijn, jams, siropen en sappen. Proef het zelf eens door op een bloemetje te kauwen. Alsof je op een vanillestokje bijt:-)!

Moerasspirea is niet alleen lekker. Het bevat ook salicylaten. Dat is een ontstekingsremmende en pijnstillende inhoudsstof die al jaren gebruikt wordt in het ons welbekende aspirientje. Deze werking werd pas in de 19e eeuw ontdekt en later door Bayer voor het eerst kunstmatig geproduceerd. Mocht je niet aan de aspirine willen, probeer dan eens een paar koppen thee per dag van het gedroogde kruid van de Moerasspirea. De bloemen en het bovenste deel van het kruid oogst je tijdens de bloeitijd van juni tot augustus. Het komt in het wild steeds minder voor, dus zorg dat je het kruid aanplant in je eigen tuin of koop het gedroogde kruid. Thee kun je vanwege de urinedrijvende en zuiverende werking gebruiken tegen reuma en jicht. Het vermindert ontstekingen en koorts en heeft minder bijwerkingen dan aspirine.

Moerasspirea

 

Antigrippine

Sambucus nigra, de gewone vlier, wordt al duizenden jaren de medicijnkast van het volk genoemd. Mensen gebruiken bloesem en bessen sinds jaar en dag om verkoudheid en griep te voorkomen. In mei/juni als de schermen in bloei staan kun je er een heerlijke thee van maken die helpt bij verkoudheid en allergie. Gewoon een scherm in een theeglas doen, water dat aan de kook is geweest er overheen gieten en laat het je smaken!


Van de bessen maak ik in het najaar sap dat ik vervolgens samen met kruidnagel verwerk tot een heerlijke siroop. Drie keer per week een theelepeltje siroop door thee, yoghurt, ijs of alleen water en je houdt als het goed is griep buiten de deur. Als je een normale weerstand   hebt tenminste.